Spokojny przewodnik po najczęściej przyznawanych rentach dla osób, które potrzebują wsparcia

Czasem nie trzeba mieć gipsu na nodze ani widocznych blizn, żeby codzienne życie stało się ciężarem. Depresja, wypalenie, lęk czy schizofrenia potrafią odebrać siły, chęci i możliwość pracy. Jeśli czujesz, że nie jesteś w stanie dalej pracować jak dawniej, to nie znaczy, że musisz zostać z tym sam.

W Polsce istnieje kilka rodzajów świadczeń finansowych, które mogą Ci pomóc przetrwać ten trudny moment. Dziś  opowiem Ci, jakie są najczęściej przyznawane renty, kto może z nich skorzystać i jak wygląda proces ich uzyskania. Krok po kroku, spokojnie i bez prawniczego żargonu.

Czy mam prawo do renty, jeśli nie radzę już sobie z pracą?

Tak, i nie jesteś jedyny. Tysiące osób każdego roku otrzymuje rentę z powodu problemów ze zdrowiem psychicznym albo niepełnosprawności. Nie musisz być na wózku, żeby dostać wsparcie. Jeśli Twoja choroba sprawia, że nie jesteś w stanie pracować, masz prawo złożyć wniosek o świadczenie.

W Polsce funkcjonuje kilka form pomocy, w tym:

• renta z tytułu niezdolności do pracy (np. przy depresji, schizofrenii, zaburzeniach lękowych),
• renta socjalna (dla osób, które są niezdolne do pracy od dzieciństwa),
• renta rodzinna (jeśli utraciłeś kogoś bliskiego, kto Cię utrzymywał),
• renta rolnicza (jeśli pracowałeś w gospodarstwie i zachorowałeś),
• oraz nowa renta wdowia, jeśli zmarł Twój małżonek i sam masz swoją rentę.

Top 4 – te renty są przyznawane najczęściej. Może jedna z nich dotyczy Ciebie?

Nie każdy musi znać się na systemie ubezpieczeń. Dlatego podpowiem Ci krótko, które renty są najczęściej przyznawane i komu najczęściej pomagają.

1. Renta rodzinna

Jeśli straciłeś bliską osobę – rodzica, współmałżonka – i ta osoba miała emeryturę lub rentę, możesz starać się o wsparcie. Renta rodzinna najczęściej trafia do:

• dzieci (także dorosłych, jeśli są niezdolne do pracy),
• wdów i wdowców po 50. roku życia,
• osób, które były na utrzymaniu zmarłego.

2. Renta z tytułu niezdolności do pracy

Masz problemy zdrowotne, które nie pozwalają Ci dalej pracować? Chorujesz na depresję, lęki, zaburzenia nastroju albo inne poważne schorzenia? Wtedy możesz starać się o rentę z ZUS czasową lub stałą. Dotyczy to osób, które:

1. przez chorobę nie mogą już wykonywać zawodu,
2. potrzebują czasu na leczenie lub przekwalifikowanie się.

3. Renta socjalna

Nie byłeś jeszcze nigdy zatrudniony? Chorujesz od dziecka albo od czasów szkoły? Wtedy być może należy Ci się renta socjalna. To wsparcie dla osób, które nie zdążyły wejść na rynek pracy, a już muszą zmagać się z poważną chorobą.

4. Renta rolnicza

Jeśli pracowałeś w gospodarstwie rolnym i nie możesz już pracować przez chorobę lub wypadek, KRUS może przyznać Ci rentę rolniczą. Dotyczy to również domowników rolników.

Jak wygląda procedura ubiegania się o rentę? Czy dam sobie radę?

Tak, dasz. Może się wydawać, że to dużo dokumentów i skomplikowanych kroków, ale można przez to przejść krok po kroku. Poniżej znajdziesz prosty plan.

Co musisz zrobić?

1. Pobierz wniosek o rentę (z ZUS, KRUS albo innej instytucji).
2. Poproś lekarza (najlepiej psychiatry lub rodzinnego), by wypisał odpowiedni formularz.
3. Zbierz dokumenty medyczne. Wyniki badań, karty leczenia, opinie specjalistów.
4. Zbierz też informacje o swoim ubezpieczeniu i pracy (jeśli pracowałeś).
5. Złóż wniosek. Możesz to zrobić online, pocztą lub osobiście.
6. Później dostaniesz zaproszenie na komisję lekarską.
7. Po ok. 30 dniach otrzymasz decyzję pozytywną lub odmowną (wtedy możesz się odwołać).

Przykład z życia. Jak Michał dostał rentę, choć myślał, że się nie uda

Michał przez kilka lat pracował jako grafik. Po poważnym epizodzie depresji nie był w stanie wrócić do pracy. Bał się trudności finansowych, nie znał formalności i nie wiedział, że przysługuje mu pomoc. Dopiero po rozmowie z psychiatrą dowiedział się, że może starać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Lekarz pomógł mu przygotować dokumenty, a komisja ZUS orzekła częściową niezdolność. Dziś Michał dostaje rentę okresową i powoli wraca do życia, bez kłopotów finansowych i presji, że „musi być jak dawniej”.

Ile wynosi renta? Czy wystarczy na życie?

To zależy od rodzaju renty, Twojej historii ubezpieczeniowej i tego, czy pracowałeś wcześniej. Ale najważniejsze jest to: każda z rent ma ustalone minimum, poniżej którego nie może spaść. W 2025 roku kwoty wyglądają tak:

• Renta socjalna: 1878,91 zł miesięcznie (brutto),
• Renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy: również od 1878,91 zł,
• Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy: od 1409,18 zł,
• Renta rodzinna: 85–95% kwoty, którą otrzymywała osoba zmarła w zależności od liczby uprawnionych,
• Renta rolnicza: od 1878,91 zł.

Pamiętaj, najczęściej przyznawane renty to pomoc, o którą masz prawo poprosić

Nie musisz znać się na przepisach ani czuć się świetnie, żeby starać się o rentę. Masz prawo czuć się zmęczony, zagubiony, niepewny. I masz też prawo do wsparcia finansowego, zdrowotnego i psychicznego.

Jeśli potrzebujesz pomocy w przygotowaniu dokumentów, zadzwoń na infolinię ZUS (22 560 16 00) albo poproś o rozmowę z doradcą w oddziale. Możesz też skorzystać z pomocy organizacji wspierających osoby z zaburzeniami psychicznymi. Wiele z nich pomoże Ci przejść przez cały proces.

Słowo na koniec: jeśli to wszystko Cię przerasta to też jest OK

Nie musisz wszystkiego robić dziś. Możesz wrócić do tego artykułu za tydzień albo poprosić kogoś bliskiego, żeby przeczytał go razem z Tobą. Najważniejsze jest to, że nie jesteś sam. Jeśli Twoje zdrowie psychiczne uniemożliwia Ci pracę, nie musisz się z tym ukrywać ani walczyć samotnie.

Najczęściej przyznawane renty nie są dla „naciągaczy”. Są dla ludzi, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji. Takich jak Ty, ja, sąsiad czy koleżanka z grupy wsparcia. Zadbaj o siebie. Zasługujesz na to.

Źródła

• https://stat.gov.pl/wyszukiwarka/?query=tag:renty
• https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19981621118/U/D19981118Lj.pdf
• https://www.zus.pl/documents/10182/39573/Emerytury+i+renty+przyznane+w+2023r.pdf/8ad0b7d0-b090-be75-c62a-65a1fd8d14fc?t=1725354388584
• https://www.gov.pl/attachment/797edbfc-a39c-4124-9f13-3ca95bab0ef3
• https://www.zus.pl/swiadczenia/renty/renty-z-tytulu-niezdolnosci-do-pracy/rodzaje-rent