Schizofrenia katatoniczna

Schizofrenia jest skomplikowaną i bardzo zróżnicowaną chorobą, występującą w wielu postaciach jak np. schizofrenia katatoniczna, hebefreniczna, paranoidalna czy prosta. Z tego względu niekiedy nawet mówi się, że nie ma schizofrenii jako pojedynczej jednostki chorobowej, ale jest cała grupa schizofrenii, czy też zaburzeń schizoafektywnych. Wciąż jednak mają one charakterystyczne cechy schizofrenii, takie jak zaburzenia  treści myślenia, postrzegania, motoryki i ekspresji emocjonalnej połączone z rozpadem integracji psychicznej osobowości i woli, które w efekcie prowadzą do pogorszenia funkcjonowania społecznego jednostki.
Wśród odmian schizofrenii jedną z najbardziej charakterystycznych jest schizofrenia katatoniczna, która cechuje się silnymi zaburzeniami ruchowymi. Schizofrenia katatoniczna cechuje się naprzemiennymi stanami nadaktywności albo zaniku aktywności ruchowej (stanami hipo- i hiperaktywności ruchowej), przy czym niekiedy jeden z tych stanów może dominować.
W stanie hipoaktywności występują charakterystyczne zaburzenia ruchowe, takie jak stupor, czyli ogólne zmniejszenie własnej aktywność oraz reakcji na bodźce zewnętrze. Często występuje także sztywność katatoniczna, kiedy to chory zastyga na dłuższy czas w jednej (często dziwnej lub niewygodnej) pozycji i opiera się próbom jej zmiany, nawet pod wpływem gróźb lub bólu. Niekiedy jednak chory się nie opiera, a wręcz przyjmuje oraz zachowuje przez dłuższy czas nadaną mu pozycję – jest to tzw. giętkość woskowata. Może także występować automatyczne wykonywanie poleceń. Zaburzeniom motoryki towarzyszy spowolnienie i zaburzenia mowy niekiedy przechodzące w tzw. mutyzm czyli uporczywe milczenie wobec niektórych lub wszystkich osób.
Brak aktywności może nagle przejść W stan podniecenia i hiperaktywności, kiedy to chory bez wyraźnej przyczyny intensywnie się porusza i działa. Może mówić bez związku i znaczenia, śpiewać, krzyczeć, biegać i podejmować gwałtowne ruchy, nierzadko o charakterze agresywnym lub autoagresywnym, stwarzając zagrożenie dla siebie oraz innych. W stanie hiperaktywności chorzy mogą bowiem atakować innych ludzi lub podejmować próby samobójcze. Szacuje się, że około 5-10% schizofreników popełnia samobójstwo, co przemawia za koniecznością pomocy medycznej. Leczenie schizofrenii polega na stosowaniu leków przeciwpsychotycznych, psychoterapii, a w skrajnych przypadkach tzw. schizofrenii lekoodpornej (a także w niektórych postaciach schizofrenii katatonicznej) nawet elektrowstrząsach. W większości przypadków daje się jednak częściowo lub całkowicie opanować objawy schizofrenii bez tak drastycznych środków.